Na terenie miasta Zgorzelec znajdują się następujące formy ochrony przyrody:

  1. Obszary Natura 2000 – Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej PLH020066;
  2. Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy Dolina Nysy Łużyckiej,
  3. pomniki przyrody.

 

Ad. 1

Obszar Natura 2000 Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej PLH020066 zajmuje powierzchnię 1 586,1 ha.  Administracyjnie Obszar leży w granicach Województwa Dolnośląskiego, na terenie powiatu zgorzeleckiego, w gminach Bogatynia i Zgorzelec. Główną rzeką obszaru, dla której koryta i siedlisk przyległych utworzono obszar Natura 2000, jest Nysa Łużycka. Obszar Natura 2000 Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej obejmuje silnie zróżnicowany krajobraz doliny rzecznej, od partii przełomowych między Trzcińcem a Posadą po łagodnie płynący ciek obszaru podgórskiego,
z mozaikowym układem siedlisk i wieloma cennymi gatunkami biotopów nadrzecznych.
W ukształtowaniu terenu dominują krajobrazy otwarte: łąki, głównie świeże oraz starorzecza. Nysa na tym odcinku jest rzeką uregulowaną, jednak częste wylewy powodują dobry stan zachowania towarzyszących jej siedlisk. Na skarpach pradoliny i na odcinku przełomowym wykształcają się zbiorowiska leśne, zajmujące łącznie około 35%. Występują tu ponadto rozległe obszary łąk (około 30%) oraz grunty orne. Licznie występują tu starorzecza połączone systemami rowów oraz oczka wodne, a także sztuczne zbiorniki będące miejscem rozwoju płazów. Na obszarze Przełomowej Doliny Nysy Łużyckiej występuje 10 różnych typów siedlisk przyrodniczych. Do najcenniejszych należą lasy klonowo-lipowe oraz grądy objęte ochroną w rezerwacie „Grąd koło Posady”, a także zespół siedlisk łąkowych będących siedliskiem wielu gatunków zwierząt. Ustanowiony plan zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 Przełomowa Dolina Nysy Łużyckiej PLH020066 obejmuje następujące przedmioty ochrony:

– wydra Lutra lutra,

– traszka grzebieniasta Triturus cristatus,

– modraszek nausitous Maculinea (Phengaris) nausithous,

– modraszek telejus Maculinea (Phengaris) teleius,

– czerwończyk nieparek Lycaena dis par.

 

Ad. 2

Flora terenu Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego Dolina Nysy Łużyckiej jest zróżnicowana fitocenotycznie. Znaleźć w nim można łąki zalewowe, mezotroficzne lasy liściaste, a także łęgi. Dominującymi gatunkami tworzącymi drzewostan lasów łęgowych Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego wzdłuż brzegów rzeki Nysy Łużyckiej są dąb szypułkowy (Quercus robur L.) oraz jesion wyniosły (Fraxinus Excelsior L.). Do gatunków domieszkowych zaliczyć możemy m. in. klony, wiązy, graby brzozy, wierzby. Podszyt tworzony jest przez głóg, czarny bez, czeremchę etc.
Na południu Zespołu Przyrodniczo-Krajobrazowego znajduje się kompleks grądów środkowoeuropejskich i subkontynentalnych. Występujące na omawianym terenie lasy liściaste
i mieszane posiadają w swoich zasobach starodrzewia stanowiące cenne dziedzictwo przyrodnicze. Opisywany obszar posiada zbiorowiska typowe dla siedlisk górskich. Łąki zalewowe w dolinie Nysy Łużyckiej posiada w swoich zasobach krwiściąg lekarski (Sanguisorba officinalis L.), a w Parku Nadnystkim kilka siedlisk bluszczu pospolitego (Hedera helix L.).

 

Ad. 3

Jak przedstawia baza danych Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska na terenie miasta Zgorzelec znajdują się pomniki przyrody, na przykład: Aleja Lipowa, która ciągnie się przy ul. Aleje Lipowe od skrzyżowania z ulicami L. Idzikowskiego i Dziką, aż za trasę nr 30.